Teorie spiskowe, dezinformacja i manipulacja – Daniel Boćkowski o Rosji, Trumpie i sztucznej inteligencji
Czy wiara w teorie spiskowe sprawia, że łatwiej nami sterować? W tym odcinku rozmawiamy o dezinformacji, manipulacji i przekonaniu, że znamy prawdę niedostępną innym. Przyglądamy się polityce Donalda Trumpa, rosyjskim operacjom wpływu i konsekwencjom wojny w Ukrainie. Pytamy też o odpowiedzialność mediów oraz zaufanie do sztucznej inteligencji. Moim gościem jest dr hab. Daniel Boćkowski, prof. UwB – historyk i ekspert ds. bezpieczeństwa międzynarodowego oraz dezinformacji.
Jak rozpoznawać dezinformację i manipulację? Warsztat historyka
Zaczynamy od tego, co warsztat historyka ma wspólnego z rozpoznawaniem manipulacji. Profesor opowiada o weryfikowaniu źródeł, intencjach ich autorów i wiedzy, która zmienia się wraz z kolejnymi odkryciami. Wyjaśnia również swoje stwierdzenie, że prawda to „lepiej udokumentowane kłamstwo”. Zastanawiamy się też, dlaczego sama pewność własnej wiedzy nie chroni przed przyjęciem fałszywego przekazu. Jak oceniać wiarygodność informacji, kiedy codziennie dociera ich do nas więcej, niż jesteśmy w stanie sprawdzić?
Teorie spiskowe – Pizzagate, QAnon i mechanizmy manipulacji
Dużo uwagi poświęcamy teoriom spiskowym. Dlaczego poczucie przynależności do grona wtajemniczonych może ułatwiać manipulowanie nami? Rozmawiamy o podbijaniu ego, szukaniu potwierdzenia własnych przekonań i sytuacjach, w których brak dowodów staje się argumentem za istnieniem spisku. Pojawiają się Pizzagate i QAnon oraz pytanie o to, jak łączenie prawdziwych informacji może prowadzić do całkowicie fałszywych wniosków. Co sprawia, że kolejne sprzeczności nie zniechęcają zwolenników takich opowieści?
Rosyjska dezinformacja i wojna w Ukrainie – propaganda i operacje wpływu
Ważną część rozmowy stanowią cele Rosji i sytuacja Ukrainy. Profesor wyjaśnia, dlaczego jego zdaniem rosyjskie ambicje sięgają dalej niż ukraińskie terytorium. Rozmawiamy o atakach na infrastrukturę, morale społeczeństwa i ryzyku kolejnego kryzysu humanitarnego. Przyglądamy się także polskiej pomocy uchodźcom, rosyjskim próbom wzmacniania nastrojów antyukraińskich oraz wykorzystywaniu pamięci o Wołyniu. Jak zmęczenie wojną wpływa na gotowość do dalszego wspierania Ukrainy?
Odpowiedzialność mediów – relacjonowanie przemocy i ryzyko naśladownictwa
Osobnym tematem jest odpowiedzialność mediów za relacjonowanie przemocy. Omawiamy panikę wokół ataków w szkołach, doniesienia o niebezpiecznych wyzwaniach i reakcję policji. Profesor mówi o ryzyku naśladowania sprawców oraz o tym, jak nagłośnienie tragedii może wpływać na kolejne osoby. Pytamy, jak informować o zagrożeniach, żeby pomagać odbiorcom je zrozumieć, zachować spokój i przygotować się do właściwej reakcji.
Sztuczna inteligencja i dezinformacja – czy można ufać ChatGPT?
Na koniec rozmawiamy o algorytmach, ChatGPT i zaufaniu do sztucznej inteligencji. Jak algorytmy wzmacniają przekonania, podsuwając nam coraz więcej treści zgodnych z naszymi wcześniejszymi zainteresowaniami? Profesor opisuje tworzenie fałszywych portali i publikacji z myślą o tym, by ich treści trafiały do modeli i były później powielane. Pytamy o błędne odpowiedzi, przyznawanie użytkownikowi racji i porównywanie źródeł. Jak korzystać z dostępnej wiedzy, zachowując gotowość do zakwestionowania również tego, w co sami chcemy wierzyć?
Co znajdziesz w odcinku?
- Jak rozpoznawać dezinformację i manipulację oraz weryfikować wiarygodność informacji?
- Dlaczego teorie spiskowe, takie jak Pizzagate i QAnon, przyciągają zwolenników nawet w obliczu sprzecznych dowodów?
- Jak Rosja wykorzystuje propagandę i operacje wpływu w kontekście wojny w Ukrainie?
- W jaki sposób dezinformacja może wzmacniać nastroje antyukraińskie i wpływać na stosunek Polaków do uchodźców?
- Jak media powinny relacjonować przemoc, aby ograniczać ryzyko naśladowania sprawców?
- Czy algorytmy mediów społecznościowych utrwalają nasze przekonania i utrudniają dostrzeganie innych perspektyw?
- Czy można ufać ChatGPT i sztucznej inteligencji, skoro modele mogą powielać fałszywe informacje i błędne odpowiedzi?
To rozmowa o teoriach spiskowych, dezinformacji, propagandzie, wojnie w Ukrainie, odpowiedzialności mediów i sztucznej inteligencji. O mechanizmach manipulacji, które wpływają na nasze postrzeganie rzeczywistości, oraz o znaczeniu krytycznego myślenia i weryfikowania informacji w świecie pełnym sprzecznych przekazów.
Subskrybuj nasz kanał i bądź na bieżąco z kolejnymi rozmowami w Pokoju Przesłuchań!


