Postępowanie przygotowawcze krok po kroku – najważniejsze informacje
Postępowanie przygotowawcze jest jednym z najważniejszych etapów postępowania karnego, ponieważ to właśnie na nim organy ścigania ustalają, czy doszło do popełnienia przestępstwa, kto jest jego sprawcą oraz czy istnieją podstawy do skierowania sprawy do sądu.
Czym jest postępowanie przygotowawcze w postępowaniu karnym?
Jest ono uregulowane w Kodeksie postępowania karnego i prowadzone przed wniesieniem aktu oskarżenia.
Celem postępowania przygotowawczego jest wykrycie przestępstwa, zabezpieczenie i utrwalenie dowodów, wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz podjęcie decyzji co do dalszego biegu postępowania.
Ma ono charakter niejawny i prowadzone jest przede wszystkim przez prokuratora, który może wykonywać czynności osobiście lub powierzyć ich przeprowadzenie Policji bądź innym uprawnionym organom, działającym pod jego nadzorem.
Postępowanie przygotowawcze może przybrać formę śledztwa albo dochodzenia.
Śledztwo a dochodzenie – formy postępowania przygotowawczego
Śledztwo prowadzone jest w sprawach o poważniejsze przestępstwa, w szczególności zagrożone surowszą karą, i cechuje się większym formalizmem oraz szerszym zakresem czynności dowodowych.
Dochodzenie natomiast dotyczy spraw o mniejszej wadze i ma charakter uproszczony, co pozwala na szybsze zakończenie postępowania.
Kiedy i w jaki sposób rozpoczyna się postępowanie przygotowawcze?
Postępowanie przygotowawcze rozpoczyna się na skutek zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, złożonego przez osobę fizyczną, instytucję lub na podstawie informacji uzyskanych przez organ ścigania z urzędu.
Po analizie zgromadzonych informacji organ podejmuje decyzję o wszczęciu postępowania albo o odmowie jego wszczęcia.
Czynności dowodowe w postępowaniu przygotowawczym i status podejrzanego
W toku postępowania przygotowawczego przeprowadzane są liczne czynności dowodowe, takie jak przesłuchania świadków, przesłuchanie osoby podejrzanej, przeszukania, zatrzymania rzeczy, oględziny, zabezpieczanie dokumentów oraz danych elektronicznych, a także powoływanie biegłych w celu sporządzenia opinii.
Jeżeli zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że określona osoba mogła dopuścić się przestępstwa, prokurator wydaje postanowienie o przedstawieniu zarzutów.
Od tego momentu osoba ta uzyskuje status podejrzanego i przysługują jej określone prawa, w szczególności prawo do obrony, prawo do składania wyjaśnień lub odmowy ich składania oraz prawo do korzystania z pomocy adwokata.
Jak kończy się postępowanie przygotowawcze?
Zakończenie postępowania przygotowawczego może nastąpić na kilka sposobów. Najczęściej jest to wniesienie aktu oskarżenia do sądu, ale możliwe jest również umorzenie postępowania, warunkowe umorzenie postępowania albo skierowanie wniosku o dobrowolne poddanie się karze.
Decyzja w tym zakresie zależy od oceny zebranego materiału dowodowego i dokonanej przez prokuratora kwalifikacji prawnej czynu.
Prawa i obowiązki podejrzanego oraz pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym
Zarówno podejrzany, jak i pokrzywdzony, mają w toku postępowania przygotowawczego określone prawa i obowiązki, których przestrzeganie ma istotne znaczenie dla dalszego przebiegu sprawy.
Postępowanie przygotowawcze to kluczowy moment sprawy karnej, który może zadecydować o jej dalszym przebiegu. Skontaktuj się z naszą kancelarią – Kancelarią GRUBE | Adwokat Gdynia. Oferujemy rzetelną analizę sprawy i indywidualne podejście do każdego klienta.
