Mobbing w pracy a odpowiedzialność karna sprawcy
Instytucja mobbingu została uregulowana przede wszystkim w Kodeksie pracy, który zawiera jego legalną definicję oraz określa obowiązki pracodawcy w zakresie przeciwdziałania temu zjawisku. Należy jednak podkreślić, iż działania noszące znamiona mobbingu mogą prowadzić nie tylko do odpowiedzialności na gruncie prawa pracy i prawa cywilnego, lecz również odpowiedzialności karnej. W konsekwencji określone zachowania mobbingowe mogą podlegać ocenie także w świetle przepisów Kodeksu karnego.
Czym jest mobbing?
Zgodnie z treścią art. 94³ § 2 k.p., mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
Odpowiedzialność karna
W polskim systemie prawnym nie znajduje się osobny typ przestępstwa określony jako mobbing, natomiast niektóre z zachowań sprawcy mogą wypełniać znamiona przestępstw z Kodeksu karnego, m.in:
- zniesławienie (art. 212 k.k.)
Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
- zniewaga (art. 216 k.k.)
Kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Kto znieważa inną osobę za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
- znęcanie się (art. 207 k.k.)
Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
- uporczywe nękanie (art. 190a k.k.)
Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby dla niej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
- naruszenie nietykalności cielesnej (art. 217 k.k.)
Kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Odpowiedzialność sprawcy mobbingu
Sprawca, który dopuszcza się czynów noszących znamiona przestępstw, odpowiada na zasadach ogólnych określonych w Kodeksie karnym. Sankcje obejmują:
- grzywnę,
- pozbawienie wolności,
- ograniczenie wolności.
Gdzie ofiara mobbingu powinna szukać wsparcia:
Przepisy znajdujące się w Kodeksie pracy zobowiązują pracodawcę do przeciwdziałania mobbingowi, a także wdrożenia procedur antymobbingowych. Pracownik doświadczający mobbingu lub będący świadkiem jego stosowania wobec innej osoby, powinien zgłosić przypadki mobbingu zgodnie z wewnętrznymi procedurami przewidzianymi przez dany zakład pracy.
Ponadto, osoba doświadczająca mobbingu może dochodzić swoich praw przed sądem pracy, jak i zwrócić się o pomoc do instytucji, takich jak: Państwowa Inspekcja Pracy, Rzecznika Praw Obywatelskich czy też organizacji pozarządowych specjalizujących się w ochronie praw pracowniczych.
Skuteczne przeciwdziałanie mobbingowi wymaga nie tylko znajomości przepisów prawa pracy, ale również właściwej oceny, czy zachowania sprawcy mogą rodzić odpowiedzialność karną. Jeżeli doświadczasz mobbingu lub potrzebujesz wsparcia w ochronie swoich praw, skontaktuj się z naszą kancelarią – Kancelarią GRUBE | Adwokat Gdynia.
