Odsetki umowne wyższe niż maksymalne – instrumenty ochrony prawnej dla dłużników.

Odsetki maksymalne wprowadzone został do Kodeksy Cywilnego na podstawie ustawy z dnia z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1316). Nowelizacja zaczęła obowiązywać od dnia 20 lutego 2006 roku. Początkowo odsetki umowne nie mogły w skali roku przewyższać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego . Z dniem 1 stycznia 2016 roku zmianie uległa treść art. 359 § 21 k.c. określając wysokość odsetek maksymalnych na poziomie dwukrotności wysokości odsetek ustawowych w skali roku. Problem stwarzać może ocena dopuszczalności regulowania odsetek na poziomie wyższym niż odsetki maksymalne w okresie do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2005 roku. Ustawowo wówczas zakaz taki nie obowiązywał. Ustawa nowelizująca kodeks cywilny wskazywała bowiem w art. 5, iż przepisy ustawy stosuje się do czynności prawnych dokonywanych po jej wejściu w życie. Dłużnicy, którzy  toczą obecnie postępowania sądowe, w którym wierzyciel żąda zasądzenia odsetek umownych na poziomie przewyższającym odsetki maksymalne za okres do dnia 20 lutego 2006 roku skutecznie mogą powoływać się sprzeczność takich ustaleń z zasadami współżycia społecznego (podstawa prawna: art. 353 (1) k.c. w zw. z art. 58 k.c.). Co jednak gdy wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym wydanym przed dniem 20 lutego 2006 roku ? Dłużnik skutecznie może skorzystać z powództwa opartego na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. tzw. powództwa przeciwegzekucyjnego i żądać pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w części obejmującej odsetki przekraczające odsetki maksymalne. Jak wskazał Sąd Okręgowy w Gliwicach w wyroku z dnia 13 sierpnia 2014 roku skutkiem zastrzeżenia dla odsetek wynikających z czynności prawnej wyższej wysokości niż odsetki maksymalne...

Dorozumiana zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą.

Dorozumiana zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą. Sąd Najwyższy w dniu 17 lutego 2016 roku rozstrzygał zagadnienie prawnej jednego z Sądów Okręgowych, a obejmujące swym zakresem odpowiedzi na następujące pytania: 1) Czy przy zgodzie czynnej dorozumianej inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą warunkiem solidarnej odpowiedzialności inwestora `z wykonawcą wobec podwykonawcy na podstawie art. 647[1] § 5 k.c. jest to, by inwestor znał postanowienia dotyczące wysokości wynagrodzenia podwykonawcy lub sposobu jego ustalenia, ewentualnie także zasady lub podstawy odpowiedzialności wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy? 2) jeżeli wynagrodzenie podwykonawcy jest wyższe od wynagrodzenia wykonawcy uzgodnionego z inwestorem, czy inwestor odpowiada również za wynagrodzenie należne podwykonawcy w zakresie przekraczającym wynagrodzenie wykonawcy? oraz 3) w razie stwierdzenia nieważności umowy o podwykonawstwo z powodu niedochowania formy pisemnej, czy sąd obowiązany jest, czy tylko może rozpoznać roszczenia o zapłatę kierowane przez podwykonawcę na płaszczyźnie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, a w razie stwierdzenia takiego obowiązku, czy obowiązany jest uprzedzić strony o ewentualności przyjęcia odmiennej kwalifikacji prawnej i zapewnić im możliwość wypowiedzenia się co do tej kwestii? Na skutek rozstrzygnięcia powyższych kwestii w dniu 17 lutego 2016 roku Sąd Najwyższy w składzie 3 sędziów podjął uchwałę w myśl, której: Skuteczność wyrażonej w sposób dorozumiany (art. 60 k.c.) zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest uzależniona od zapewnienia mu możliwości zapoznania się z postanowieniami tej umowy, które wyznaczają zakres jego odpowiedzialności przewidzianej w art. 647[1] § 5 k.c. Podstawę prawną oceny żądań podwykonawcy kierowanych przeciwko inwestorowi wyznaczają przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne. Jeżeli powód  wskazał podstawę prawną roszczenia, sąd przewidując możliwość orzeczenia na innej podstawie...

Zasady doręczania pism procesowych rozszerzających powództwo.

Zgodnie z brzmieniem art. 132 § 1 k.p.c. w toku sprawy adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa doręczają sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych z załącznikami. Do pisma procesowego wniesionego do sądu dołącza się dowód doręczenia drugiej stronie odpisu albo dowód jego wysłania przesyłką poleconą. Pisma, do których nie dołączono dowodu doręczenia albo dowodu wysłania przesyłką poleconą, podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku. § 1 (1) tegoż przepisu wyłącza od obowiązku tzw. „doręczeń bezpośrednich” złożenie pozwu wzajemnego, apelacji, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciwu od nakazu zapłaty, zarzutów od nakazu zapłaty, wniosku o zabezpieczenie powództwa, skargi o wznowienie postępowania, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i skargi na orzeczenia referendarza sądowego. Pisma te w przypadku występowania profesjonalnych pełnomocników należy złożyć w Sądzie wraz z odpisem dla drugiej strony. W praktyce wątpliwości budziły zasady doręczania pism procesowych zawierających w swej treści rozszerzenie powództwa. Sąd Najwyższy 21 stycznia 2016 roku podjął uchwałę, zgodnie z którą odpis pisma procesowego rozszerzającego powództwo nie podlega doręczeniu na podstawie art. 132 § 1 k.p.c. Pismo takie należy złożyć w Sądzie z odpisem dla strony przeciwnej. Sygnatura akt III CZP 95/15, uchwała SN z 21 stycznia 2016...

Zmiany w prawie od 1 stycznia 2016 roku.

Poniżej zestawienie najistotniejszych, naszym zdaniem, zmian w przepisach, które zaczęły obowiązywać od początku stycznia 2016 roku.  Darmowa pomoc prawna. Darmowa pomoc prawna to chyba najgłośniejsza zmiana, która wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku. Z tą datą rozpoczynają swoją działalność bezpłatne biura porad prawnych. Bezpłatna pomoc prawną przysługiwać ma dla osobom niezamożnym (pod pewnymi warunkami), osobom młodym do 26 roku życia, seniorom, którzy ukończyli 65 rok życia, weteranom, kombatantom, posiadaczom Karty Dużej Rodziny i ofiarom klęsk żywiołowych. Na terenie Polski ma być utworzonych ponad 1,5 tys. Punktów.  Nowe zasady naliczania odsetek podatkowych. Podatnicy zapłacą 50 {8a5f3a7612eae1b7f4f8bee1589f61cd6959b72265f962c85bf0b96cded43e19} albo 150 {8a5f3a7612eae1b7f4f8bee1589f61cd6959b72265f962c85bf0b96cded43e19}. stawki podstawowej (obecnie 8 {8a5f3a7612eae1b7f4f8bee1589f61cd6959b72265f962c85bf0b96cded43e19} w skali roku). Przepisy po nowelizacji uwzględniają pewne korzyści dla tych, którzy z własnej inicjatywny dokonają stosownej korekty i powiadomią o błędnym naliczeniu organ skarbowy. Jeśli podatnik złoży korektę w ciągu pół roku zapłaci 50 {8a5f3a7612eae1b7f4f8bee1589f61cd6959b72265f962c85bf0b96cded43e19} stawki należnych odsetek. Błędne rozliczenie podatku od towarów i usług i akcyzy wiąże się z konsekwencją zapłaty 150 {8a5f3a7612eae1b7f4f8bee1589f61cd6959b72265f962c85bf0b96cded43e19} stawki podstawowej, jeśli to fiskus dopatrzy się nieprawidłowości. Wzrost stawek za zastępstwo procesowe. Od 1 stycznia 2016 roku zwiększone zostały stawki kosztów zastępstwa procesowego, a dodatkowo obowiązujące do końca 2015 roku rozporządzenie zastąpiono dwoma: jedno z nich reguluje koszty w sprawach z tzw. wyboru, drugie zaś wynagrodzenie pełnomocnika/ obrońcy z urzędu. Koniec z korektą kosztów podatkowych. Do dnia 1 stycznia 2016 roku przedsiębiorca, który nie uregulował kwoty wynikającej z faktury/ rachunku w ciągu 30 dni od terminu płatności, musiał zmniejszyć koszty. Jeśli termin płatności był dłuższy niż 60 dni, pomniejszenia należało dokonać z upływem 90 dni od zaliczenia tej kwoty do kosztów. Przepisy powyższe przestają obowiązywać. Ponadto zgodnie...

Zmiany w prawie spadkowym.

Dnia 18 października 2015 roku weszły w życie zmiany w zakresie dziedziczenia. Zgodnie z brzmieniem nowelizacji przepisów kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. z 2015 r. poz. 539) każda osoba, która po dniu wejścia w życie zmian odziedziczy spadek, automatycznie nabędzie go z dobrodziejstwem inwentarza. W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi. Przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów każdy spadkobierca, który w terminie 6 miesięcy nie dopełnił obowiązku złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza bądź odrzuceniu spadku, odpowiadał za długi spadkodawcy w całości, a te często przekraczały wartość samego spadku. Zgodnie z brzmieniem zaktualizowanego art. 1015 k.c. oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Nowelizacja będzie miała zastosowanie także w zakresie odpowiedzialności za długi podatkowe spadkodawcy. Art. 98 Ordynacji Podatkowej odsyła do przepisów kodeksu cywilnego. Wchodząca nowelizacja wprowadza także udogodnienia w zakresie sporządzania „spisu inwentarza”. Spis taki sporządzony będzie mógł być bowiem przez spadkobierców. W wykazie inwentarza z należytą starannością należy ujawniać przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia...

Umorzenie restytucyjne – podstawowe zagadnienia.

Ustawa z dnia 27.09.2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1247 ze zm. z Dz.U. z 2015 r. poz. 396) wprowadziła do Kodeksu Karnego, nową podstawę umorzenia postępowania karnego. Zgodnie z treścią art. 59a § 1 k.k. jeżeli przed rozpoczęciem przewodu sądowego w pierwszej instancji sprawca, który nie był uprzednio skazany za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy, pojednał się z pokrzywdzonym, w szczególności w wyniku mediacji i naprawił szkodę lub zadośćuczynił wyrządzonej krzywdzie, umarza się, na wniosek pokrzywdzonego, postępowanie karne o występek zagrożony karą nieprzekraczającą 3 lat pozbawienia wolności, a także o występek przeciwko mieniu zagrożony karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, jak również o występek określony w art. 157 § 1 (naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia). Warunkiem skorzystania z możliwości umorzenia postępowania jest : niekaralność za przestępstwo umyśle z użyciem przemocy, pojednanie sprawcy z pokrzywdzonym, postępowanie dotyczyć musi o występków zagrożonych karą nieprzekraczającą 3 lat pozbawienia wolności, występków przeciwko mieniu zagrożonych karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności lub występku określonego w art. 157 § 1 k.k. W sytuacji, gdy czyn został popełniony na szkodę więcej niż jednego pokrzywdzonego, warunkiem umorzenia postępowania jest pojednanie się, naprawienie przez sprawcę szkody oraz zadośćuczynienie za wyrządzoną krzywdę w stosunku do wszystkich pokrzywdzonych. Złożenie wniosku przez pokrzywdzonego – choć ustawodawca posłużył się sformułowaniem „umarza się” – nie przesądza jednak o jego bezwarunkowym uwzględnieniu. Każdorazowo wniosek taki poddawany jest analizie Sądu orzekającego. Warunkowego umorzenia nie stosuje się bowiem w sytuacji gdy zachodzi szczególna okoliczność uzasadniająca twierdzenie, że umorzenie postępowania byłoby sprzeczne z potrzebą realizacji celów kary. Wniosek o warunkowe umorzenie powinien zostać złożony przed rozpoczęciem przewodu sądowego, co oznacza, że nic nie...