artykulyArtykuły

Zmiany w prawie spadkowym.

Dnia 18 października 2015 roku weszły w życie zmiany w zakresie dziedziczenia. Zgodnie z brzmieniem nowelizacji przepisów kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. z 2015 r. poz. 539) każda osoba, która po dniu wejścia w życie zmian odziedziczy spadek, automatycznie nabędzie go z dobrodziejstwem inwentarza. W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi. Przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów każdy spadkobierca, który w terminie 6 miesięcy nie dopełnił obowiązku złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza bądź odrzuceniu spadku, odpowiadał za długi spadkodawcy w całości, a te często przekraczały wartość samego spadku. Zgodnie z brzmieniem zaktualizowanego art. 1015 k.c. oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Nowelizacja będzie miała zastosowanie także w zakresie odpowiedzialności za długi podatkowe spadkodawcy. Art. 98 Ordynacji Podatkowej odsyła do przepisów kodeksu cywilnego. Wchodząca nowelizacja wprowadza także udogodnienia w zakresie sporządzania „spisu inwentarza”. Spis taki sporządzony będzie mógł być bowiem przez spadkobierców. W wykazie inwentarza z należytą starannością należy ujawniać przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia... czytaj wiecej

Umorzenie restytucyjne – podstawowe zagadnienia.

Ustawa z dnia 27.09.2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1247 ze zm. z Dz.U. z 2015 r. poz. 396) wprowadziła do Kodeksu Karnego, nową podstawę umorzenia postępowania karnego. Zgodnie z treścią art. 59a § 1 k.k. jeżeli przed rozpoczęciem przewodu sądowego w pierwszej instancji sprawca, który nie był uprzednio skazany za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy, pojednał się z pokrzywdzonym, w szczególności w wyniku mediacji i naprawił szkodę lub zadośćuczynił wyrządzonej krzywdzie, umarza się, na wniosek pokrzywdzonego, postępowanie karne o występek zagrożony karą nieprzekraczającą 3 lat pozbawienia wolności, a także o występek przeciwko mieniu zagrożony karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, jak również o występek określony w art. 157 § 1 (naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia). Warunkiem skorzystania z możliwości umorzenia postępowania jest : niekaralność za przestępstwo umyśle z użyciem przemocy, pojednanie sprawcy z pokrzywdzonym, postępowanie dotyczyć musi o występków zagrożonych karą nieprzekraczającą 3 lat pozbawienia wolności, występków przeciwko mieniu zagrożonych karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności lub występku określonego w art. 157 § 1 k.k. W sytuacji, gdy czyn został popełniony na szkodę więcej niż jednego pokrzywdzonego, warunkiem umorzenia postępowania jest pojednanie się, naprawienie przez sprawcę szkody oraz zadośćuczynienie za wyrządzoną krzywdę w stosunku do wszystkich pokrzywdzonych. Złożenie wniosku przez pokrzywdzonego – choć ustawodawca posłużył się sformułowaniem „umarza się” – nie przesądza jednak o jego bezwarunkowym uwzględnieniu. Każdorazowo wniosek taki poddawany jest analizie Sądu orzekającego. Warunkowego umorzenia nie stosuje się bowiem w sytuacji gdy zachodzi szczególna okoliczność uzasadniająca twierdzenie, że umorzenie postępowania byłoby sprzeczne z potrzebą realizacji celów kary. Wniosek o warunkowe umorzenie powinien zostać złożony przed rozpoczęciem przewodu sądowego, co oznacza, że nic nie... czytaj wiecej

Rejestracja w KRS po 1 grudnia 2014 roku.

Z dniem 1 grudnia 2014 roku nastąpiły zmiany dotyczące rejestracji spółek w KRS. Obecnie po złożeniu kompletu wymaganych dokumentów następować będzie automatyczne nadanie podmiotowi numerów NIP oraz REGON. Na podstawie wpisu dane dotyczące rejestrowanego podmiotu będą przekazywane do Centralnego Rejestru Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników i rejestru Regon (CRP-KEP). Za pośrednictwem CRP-KEP dane spółki trafią również do Centralnego Rejestru Płatników Składek prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Przekazywanie danych następować będzie również w przypadku zgłoszenia zmian w KRS. Po dokonaniu rejestracji podmiot zobowiązany będzie złożyć formularz NIP-8 zawierający tzw. „dane uzupełniające”. Formularz należy złożyć we właściwym Urzędzie Skarbowym. Dane które należy wskazać w treści formularza obejmują: skróconą nazwę płatnika składek, datę powstania obowiązku opłacania składek, wykaz rachunków bankowych, adres do korespondencji, adres prowadzenia działalności, a w przypadku osobowych spółek handlowych (jawnej, partnerskiej, komandytowej i komandytowo-akcyjnej) oraz podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych – dane dotyczące poszczególnych wspólników, w tym ich numery NIP. Dane zawarte w formularzu przekazane zostają następnie do ZUS i GUS. Zastrzec przy tym należy, że nadal możliwym jest uzyskanie numeru NIP i REGON dla spółki w organizacji (dotyczy spółek kapitałowych). W takim przypadku dokonując rejestracji spółki należy oznaczyć odpowiednie pola w formularzu będącym wnioskiem o rejestrację spółki w rejestrze przedsiębiorców KRS, wskazując tym samym, że nadanie numeru NIP i/lub numeru REGON nastąpiło przed rejestracją Spółki w... czytaj wiecej

Sprzedaż „udziałów” w spółce jawnej.

W praktyce coraz częściej napotkać można zagadnienia dotyczące dopuszczalności „sprzedaży udziałów” w spółce jawnej. W pierwszej kolejności należałoby wskazać na niewłaściwość używanej terminologii, otóż wspólnicy spółki jawnej nie dysponują udziałami jak ma to miejsce w przypadku chociażby spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W spółkach osobowych dopuszczalne jest natomiast przeniesienie ogółu praw i obowiązków na inny podmiot. Tym podmiotem może być zarówno dotychczasowy wspólnik, jak i osoba spoza grona wspólników. Niedopuszczalnym natomiast jest przeniesienie praw i obowiązków wspólnika na samą spółkę. Zmiana składu osobowego w spółkach osobowych uregulowana została w treści art. 10 k.s.h. Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi. W przypadku braku zapisów w umowie spółki niezbędnym będzie wprowadzenie do jej treści stosownych zmian i ich rejestracja w rejestrze przedsiębiorców KRS. Jeśli w umowie spółki nie zastrzeżono inaczej warunkiem umożliwiającym przeniesienie ogółu praw i obowiązków jest wyrażenie zgody na w/w czynność prawną przez wszystkich pozostałych wspólników (art. 10 § 2 k.s.h.). Zgoda taka powinna zostać wyrażona na piśmie. Kolejnym krokiem jest zawarcie umowy przeniesienia ogółu praw i obowiązków na nowego wspólnika (zwykła forma pisemna, chyba, że co innego wynika z postanowień zawartych w umowie spółki) oraz dokonanie stosownych zmian w umowie spółki. Co istotne, w przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę, za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania tej spółki osobowej odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do... czytaj wiecej

Prawo do korzystania z pomocy obrońcy przez podejrzanego o wykroczenie.

Od 1 sierpnia 2015 roku z pomocy obrońcy będzie mógł korzystać również podejrzany o popełnienie wykroczenia. Dotychczas z pomocy adwokata w sprawach o wykroczenia można było korzystać dopiero na etapie postępowania sądowego. Opisana nowelizacja ustawy jest następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z czerwca 2014 roku. W rzeczonym rozstrzygnięciu Trybunał Konstytucyjny uznał, że prawo do obrony dotyczy nie tylko sądowego postępowania wykroczeniowego, ale też wcześniejszego etapu, czyli czynności wyjaśniających. Trybunał wskazał, że prawo do obrony nie może być uzależnione od przedstawienia zarzutów popełnienia wykroczenia, lecz winno przysługiwać z chwilą, gdy wobec osoby zostają podjęte czynności zmierzające do postawienia zarzutów. Zgodnie z treścią nowelizacji organ prowadzący czynności ma obowiązek pouczyć osobę o przysługującym jej prawie do korzystania z pomocy... czytaj wiecej

Apelacja w procesie cywilnym na podstawie transkrypcji ustnego uzasadnienia.

Ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 roku wprowadzono istotne zmiany w procedurze cywilnej dotyczące sporządzania uzasadnienia wyroku wydanego w sprawach, w których przebieg posiedzenia jest utrwalany za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk. Ustne uzasadnienie będzie zamieszczane w protokole elektronicznym. Ma ono odpowiadać wymogom przewidzianym dla uzasadnienia pisemnego tj. powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Zgodnie z treścią art. 328 § 1a k.p.c. jeżeli przebieg posiedzenia jest utrwalany za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, uzasadnienie może być wygłoszone po ogłoszeniu sentencji wyroku i utrwalone za pomocą tego urządzenia, o czym przewodniczący uprzedza przed wygłoszeniem uzasadnienia. W razie wygłoszenia uzasadnienia na posiedzeniu nie podaje się odrębnie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia (nie sporządza się uzasadnienia na piśmie). Transkrypcję wygłoszonego uzasadnienia sporządza się w terminie dwutygodniowym od dnia zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, a gdy wniosek taki nie był zgłoszony – od dnia zaskarżenia wyroku lub wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Warto zaznaczyć, że ustne wygłoszenie uzasadnienia jest jedynie uprawnieniem sędziego, a nie jego obowiązkiem. W sprawach utrwalanych za pomocą dźwięku lub dźwięku i obrazu sędzia nadal będzie miał możliwość sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku. Dodatkowo w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2014 r. poz. 1025) w art. 77 po ust. 1 dodaje się ust. 1a regulujący wysokość opłaty za wydanie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z rejestrowanego posiedzenia.... czytaj wiecej

Obowiązek alimentacyjny pomiędzy rozwiedzionymi małżonkami

Obowiązek alimentacyjny pomiędzy małżonkami po orzeczeniu rozwodu występuje w przypadku gdy rozwiedziony małżonek, który nie ponosi wyłącznej winy za rozkład pożycia małżeńskiego (stan taka występuje zarówno w sytuacji orzeczenia przez sąd rozwodu z winy obojga rozwiedzionych małżonków, jak również w przypadku rozwodu bez orzekania o winie) pozostaje w niedostatku. W takiej sytuacji małżonek ten może domagać się od współmałżonka świadczenia alimentacyjnego. Oba elementy czyli brak wyłącznej winy oraz niedostatek są przesłankami koniecznymi i nie wystarczy wystąpienie tylko jednej z nich np. samego faktu pozostawania w niedostatku. Sąd dokonując oceny stanu niedostatku po stronie rozwiedzionego małżonka bierze pod uwagę również możliwości zarobkowe domagającego się alimentów, ponieważ jak przyjęto w orzecznictwie sądów małżonek domagający się alimentów winien w pełni wykorzystać wszystkie możliwości w celu uzyskania dochodów niezbędnych do zaspokojenia usprawiedliwionych własnych potrzeb. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w niedostatku znajduje się ten, kto nie może własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w całości lub w części, a usprawiedliwione potrzeby to takie, których zaspokojenie zapewni uprawnionemu normalne warunki bytowania, odpowiednie do jego stanu zdrowia, jak również wieku. Tak więc stan niedostatku występuje nie tylko gdy uprawniony nie posiada w ogóle własnych środków utrzymania, ale również w sytuacji gdy nie posiada on dostatecznych własnych środków utrzymania, które mogłyby zaspokoić jego usprawiedliwione potrzeby. Żądanie takiego małżonka dotyczyć może dostarczenia środków utrzymania jedynie w zakresie usprawiedliwionych potrzeb. Przy określaniu wysokości świadczenia alimentacyjnego w opisanej powyżej sytuacji sąd bierze pod uwagę możliwości majątkowe i zarobkowe małżonka zobowiązanego do świadczenia alimentacyjnego. Nieco inna sytuacja ma miejsce w przypadku orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy jednego spośród małżonków (art. 60 § 2 KRO). W takiej sytuacji... czytaj wiecej

Po przekazaniu sprawy z EPU Sąd nie powinien wzywać powoda do złożenia odpisu pozwu.

Dnia 25 czerwca 2015 roku Sąd Najwyższy podjął Uchwałę wskazując, iż po przekazaniu sprawy przez sąd prowadzący elektroniczne postępowanie upominawcze do sądu właściwości ogólnej nie wzywa się powoda na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. do usunięcia braków formalnych pozwu przez przedłożenie odpisu pozwu wraz z załącznikami. Powyższa uchwała została wydana po rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przedstawionego przez jeden z sądów okręgowych, który na skutek zażalenia powoda powziął wątpliwości co do „możliwości i dopuszczalności usuwania w trybie art. 130 § 1 k.p.c. przez sąd właściwości ogólnej takich braków, które wprawdzie istniały na etapie wnoszenia pozwu w EPU, ale nie były brakami formalnym w rozumieniu przepisów regulujących EPU, którym ten pozew wówczas podlegał”. Stan faktyczny był następujący. Powód wniósł pozew do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie (e-Sąd). Sąd stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i wydał postanowienie o przekazaniu sprawy według właściwości ogólnej. Następnie już po przekazaniu akt sprawy sądowi właściwemu do rozpoznania sprawy powoda wezwano do usunięcia braków formalnych pisma. W wykonaniu zobowiązania powód przedłożył pozew na urzędowym formularzu oraz wszystkie załączniki. Sąd wydał postanowienie o zwrocie pozwu. Sąd Najwyższy orzekł, iż po przekazaniu sprawy na podstawie art. 50533 § 1 k.p.c. nie wzywa się powoda na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. do usunięcia braków formalnych pozwu przez przedłożenie odpisu pozwu wraz z załącznikami oraz gdy sprawa rozpoznawana jest w postępowaniu uproszczonym – przez złożenie pozwu na urzędowym formularzu. Uchwała z dnia 25.06.2015 roku (sygn. akt III CZP... czytaj wiecej

Główne zmiany i założenia nowej procedury karnej

Dnia 1 lipca 2015 roku wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu Postępowania Karnego, która zasadniczo zmienia przebieg procesu karnego. Główną zmianą jest wprowadzenie zasady kontradyktoryjności rozumianej jako dążenie do zapewnienia stronom procesu równych praw i obowiązków. W nowym modelu procesu karnego Sąd przestaje być aktywnym uczestnikiem postępowania karego, stając się arbitrem, który obserwuje i rozstrzyga spór. Ustawodawca przewidział również możliwość podejmowania decyzji o charakterze porządkowym i technicznym oraz mniej ważkich decyzji merytorycznych przez referendarzy sądowych (podobnie jak ma to miejsce w postępowaniu cywilnym por. wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym czy też rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych). Przeprowadzenie dowodu następować ma wyłącznie w granicach tezy dowodowej, wskazanej przez stronę postępowania. Podobnie jak w postępowaniu cywilnym, sąd będzie miał możliwość rozszerzenia tezy dowodowej wyłącznie w przypadkach wyjątkowych. Nowym rozwiązaniem jest również przyznanie na etapie postępowania sądowego prawa do korzystania z obrońcy z urzędu niezależnie od stopnia skomplikowania sprawy i stanu majątkowego oskarżonego. Jak wynika z treści art. 338a k.p.k., oskarżony będzie miał możliwość złożenia wniosku o wydanie wyroku skazującego i wymierzenia zaproponowanej przez siebie kary. Wniosek taki sąd będzie mógł rozpoznać na posiedzeniu. Uwzględnienie wniosku oskarżonego uzależniono od braku sprzeciwu pokrzywdzonego i oskarżyciela publicznego. Istotnym novum jest brzmienie art. 168a k.p.k. w myśl którego niedopuszczalne będzie wykorzystanie dowodu uzyskanego do celów postępowania karnego za pomocą czynu zabronionego, o którym mowa w art. 1 par. 1 kodeksu karnego. Za dowody takie uznać można m. in. te zdobywane w drodze prowokacji. Z ostateczną oceną zmian i sposobu prowadzenia postępowań należałoby wstrzymać się do czasu wykształcenia praktyki postępowania organów prowadzących postępowanie na poszczególnych jego etapach . W treści artykułu zawarto jedynie część... czytaj wiecej

Krajowy Rejestr Sądowy bez wzorów podpisu.

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. zmieniająca kodeks spółek handlowych, która weszła w życie 15 stycznia 2015 r., zmienia i uchyla szereg przepisów dotyczących wzorów podpisów składanych przez wspólników spółki albo członków zarządu lub likwidatorów spółki. Wymóg składania wzoru podpisu nie dotyczy również prokurentów. W miejsce wzorów podpisów ustawodawca wprowadził jednak obowiązek załączenia do wniosku o wpis osób reprezentujących podmiot wpisany do KRS, likwidatorów i prokurentów należy dołączyć zgodę tych osób na ich powołanie. Zmiana pozwoli na zaprzestanie powoływania do organów osób wbrew ich woli, jak również osób... czytaj wiecej