Odwołanie darowizny nieruchomości w stosunku do jednego z małżonków.

Dnia 31 marca 2016 roku Sąd Najwyższy rozstrzygał czy odwołanie na podstawie art. 898 § 1 k.c. w stosunku do jednego z małżonków darowizny nieruchomości, uczynionej do majątku wspólnego, uprawnia darczyńcę do żądania przeniesienia na niego udziału niewdzięcznego małżonka we własności tej nieruchomości. Pomimo dotychczasowych rozstrzygnięć Sądu Najwyższego w doktrynie można doszukać się licznych krytycznych publikacji i rozbieżnych opinii. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 roku na podstawie art. 62 § 1 i 2 w związku z art. 61 § 6 zdanie pierwsze ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst Dz.U. z 2013 r., poz. 499) zagadnienie prawne zostało przedstawione pełnemu składowi Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Uchwała składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2016 roku stanowi, iż w razie odwołania darowizny w stosunku do jednego z małżonków rzecz darowana staje się przedmiotem współwłasności obojga małżonków w częściach równych, a darczyńca może żądać przeniesienia na niego udziału należącego do małżonka, w stosunku do którego darowiznę odwołał, gdyby zaś nie było to możliwe – zwrotu wartości tego udziału (art. 405...

Odsetki umowne wyższe niż maksymalne – instrumenty ochrony prawnej dla dłużników.

Odsetki maksymalne wprowadzone został do Kodeksy Cywilnego na podstawie ustawy z dnia z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1316). Nowelizacja zaczęła obowiązywać od dnia 20 lutego 2006 roku. Początkowo odsetki umowne nie mogły w skali roku przewyższać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego . Z dniem 1 stycznia 2016 roku zmianie uległa treść art. 359 § 21 k.c. określając wysokość odsetek maksymalnych na poziomie dwukrotności wysokości odsetek ustawowych w skali roku. Problem stwarzać może ocena dopuszczalności regulowania odsetek na poziomie wyższym niż odsetki maksymalne w okresie do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2005 roku. Ustawowo wówczas zakaz taki nie obowiązywał. Ustawa nowelizująca kodeks cywilny wskazywała bowiem w art. 5, iż przepisy ustawy stosuje się do czynności prawnych dokonywanych po jej wejściu w życie. Dłużnicy, którzy  toczą obecnie postępowania sądowe, w którym wierzyciel żąda zasądzenia odsetek umownych na poziomie przewyższającym odsetki maksymalne za okres do dnia 20 lutego 2006 roku skutecznie mogą powoływać się sprzeczność takich ustaleń z zasadami współżycia społecznego (podstawa prawna: art. 353 (1) k.c. w zw. z art. 58 k.c.). Co jednak gdy wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym wydanym przed dniem 20 lutego 2006 roku ? Dłużnik skutecznie może skorzystać z powództwa opartego na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. tzw. powództwa przeciwegzekucyjnego i żądać pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w części obejmującej odsetki przekraczające odsetki maksymalne. Jak wskazał Sąd Okręgowy w Gliwicach w wyroku z dnia 13 sierpnia 2014 roku skutkiem zastrzeżenia dla odsetek wynikających z czynności prawnej wyższej wysokości niż odsetki maksymalne...

Dorozumiana zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą.

Dorozumiana zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą. Sąd Najwyższy w dniu 17 lutego 2016 roku rozstrzygał zagadnienie prawnej jednego z Sądów Okręgowych, a obejmujące swym zakresem odpowiedzi na następujące pytania: 1) Czy przy zgodzie czynnej dorozumianej inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą warunkiem solidarnej odpowiedzialności inwestora `z wykonawcą wobec podwykonawcy na podstawie art. 647[1] § 5 k.c. jest to, by inwestor znał postanowienia dotyczące wysokości wynagrodzenia podwykonawcy lub sposobu jego ustalenia, ewentualnie także zasady lub podstawy odpowiedzialności wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy? 2) jeżeli wynagrodzenie podwykonawcy jest wyższe od wynagrodzenia wykonawcy uzgodnionego z inwestorem, czy inwestor odpowiada również za wynagrodzenie należne podwykonawcy w zakresie przekraczającym wynagrodzenie wykonawcy? oraz 3) w razie stwierdzenia nieważności umowy o podwykonawstwo z powodu niedochowania formy pisemnej, czy sąd obowiązany jest, czy tylko może rozpoznać roszczenia o zapłatę kierowane przez podwykonawcę na płaszczyźnie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, a w razie stwierdzenia takiego obowiązku, czy obowiązany jest uprzedzić strony o ewentualności przyjęcia odmiennej kwalifikacji prawnej i zapewnić im możliwość wypowiedzenia się co do tej kwestii? Na skutek rozstrzygnięcia powyższych kwestii w dniu 17 lutego 2016 roku Sąd Najwyższy w składzie 3 sędziów podjął uchwałę w myśl, której: Skuteczność wyrażonej w sposób dorozumiany (art. 60 k.c.) zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest uzależniona od zapewnienia mu możliwości zapoznania się z postanowieniami tej umowy, które wyznaczają zakres jego odpowiedzialności przewidzianej w art. 647[1] § 5 k.c. Podstawę prawną oceny żądań podwykonawcy kierowanych przeciwko inwestorowi wyznaczają przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne. Jeżeli powód  wskazał podstawę prawną roszczenia, sąd przewidując możliwość orzeczenia na innej podstawie...

Zasady doręczania pism procesowych rozszerzających powództwo.

Zgodnie z brzmieniem art. 132 § 1 k.p.c. w toku sprawy adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa doręczają sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych z załącznikami. Do pisma procesowego wniesionego do sądu dołącza się dowód doręczenia drugiej stronie odpisu albo dowód jego wysłania przesyłką poleconą. Pisma, do których nie dołączono dowodu doręczenia albo dowodu wysłania przesyłką poleconą, podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku. § 1 (1) tegoż przepisu wyłącza od obowiązku tzw. „doręczeń bezpośrednich” złożenie pozwu wzajemnego, apelacji, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciwu od nakazu zapłaty, zarzutów od nakazu zapłaty, wniosku o zabezpieczenie powództwa, skargi o wznowienie postępowania, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i skargi na orzeczenia referendarza sądowego. Pisma te w przypadku występowania profesjonalnych pełnomocników należy złożyć w Sądzie wraz z odpisem dla drugiej strony. W praktyce wątpliwości budziły zasady doręczania pism procesowych zawierających w swej treści rozszerzenie powództwa. Sąd Najwyższy 21 stycznia 2016 roku podjął uchwałę, zgodnie z którą odpis pisma procesowego rozszerzającego powództwo nie podlega doręczeniu na podstawie art. 132 § 1 k.p.c. Pismo takie należy złożyć w Sądzie z odpisem dla strony przeciwnej. Sygnatura akt III CZP 95/15, uchwała SN z 21 stycznia 2016...

Zmiany w prawie od 1 stycznia 2016 roku.

Poniżej zestawienie najistotniejszych, naszym zdaniem, zmian w przepisach, które zaczęły obowiązywać od początku stycznia 2016 roku.  Darmowa pomoc prawna. Darmowa pomoc prawna to chyba najgłośniejsza zmiana, która wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku. Z tą datą rozpoczynają swoją działalność bezpłatne biura porad prawnych. Bezpłatna pomoc prawną przysługiwać ma dla osobom niezamożnym (pod pewnymi warunkami), osobom młodym do 26 roku życia, seniorom, którzy ukończyli 65 rok życia, weteranom, kombatantom, posiadaczom Karty Dużej Rodziny i ofiarom klęsk żywiołowych. Na terenie Polski ma być utworzonych ponad 1,5 tys. Punktów.  Nowe zasady naliczania odsetek podatkowych. Podatnicy zapłacą 50 % albo 150 %. stawki podstawowej (obecnie 8 % w skali roku). Przepisy po nowelizacji uwzględniają pewne korzyści dla tych, którzy z własnej inicjatywny dokonają stosownej korekty i powiadomią o błędnym naliczeniu organ skarbowy. Jeśli podatnik złoży korektę w ciągu pół roku zapłaci 50 % stawki należnych odsetek. Błędne rozliczenie podatku od towarów i usług i akcyzy wiąże się z konsekwencją zapłaty 150 % stawki podstawowej, jeśli to fiskus dopatrzy się nieprawidłowości. Wzrost stawek za zastępstwo procesowe. Od 1 stycznia 2016 roku zwiększone zostały stawki kosztów zastępstwa procesowego, a dodatkowo obowiązujące do końca 2015 roku rozporządzenie zastąpiono dwoma: jedno z nich reguluje koszty w sprawach z tzw. wyboru, drugie zaś wynagrodzenie pełnomocnika/ obrońcy z urzędu. Koniec z korektą kosztów podatkowych. Do dnia 1 stycznia 2016 roku przedsiębiorca, który nie uregulował kwoty wynikającej z faktury/ rachunku w ciągu 30 dni od terminu płatności, musiał zmniejszyć koszty. Jeśli termin płatności był dłuższy niż 60 dni, pomniejszenia należało dokonać z upływem 90 dni od zaliczenia tej kwoty do kosztów. Przepisy powyższe przestają obowiązywać. Ponadto zgodnie...